Trong những năm qua, Phòng Nông nghiệp huyện đã chú trọng tới việc phát triển cây lúa chất lượng cao thông qua việc xây dựng các mô hình trình diễn, đồng thời tổ chức hàng chục đợt tập huấn cho nông dân ngay tại chân ruộng nên người trồng lúa ngày càng có nhận thức đúng đắn hơn về việc sản xuất theo hướng chất lượng cao. Bên cạnh đó, huyện còn chú trọng tới việc cấp phát, hỗ trợ giống lúa chất lượng cao cho các hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số nên đã góp phần thay đổi cơ cấu giống nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao hơn cho bà con. Cùng với đó, huyện cũng tăng cường sử dụng giống lúa thuần Xi23, X21, NX30, 94-11, X33 đã được khảo nghiệm thành công ở địa phương; riêng diện tích gieo trồng lúa chất lượng cao là 2.800 ha, chiếm hơn 30% diện tích. Vụ mùa năm 2016-2017, huyện Lệ Thủy gieo 10.160 ha lúa, năng suất lúa bình quân đạt 67,13 tạ/ha, sản lượng đạt 68.291 tấn, tăng 1.235 tấn so với cùng kỳ năm ngoái. Toàn huyện có 14 xã có năng suất đạt từ 65 tạ/ha, 07 xã, thị trấn năng suất đạt trên 70 tạ/ha trở lên.

Qua nhiều năm khảo nghiệm, hiện nay, Phòng Nông nghiệp huyện cũng đã chọn lọc được một số giống lúa lai, lúa thuần phù hợp với chân ruộng địa phương như bộ giống TBR225, TBR1, P290, XT28, HT1, P6, IR353-66 có năng suất trên 65 tạ/ha và chất lượng gạo tốt với nhiều ưu điểm đẻ nhánh khỏe, thân cứng, hạn chế thấp nhất sâu bệnh, các giống lúa chất cao này sẽ được thay thế dần giống lúa nhóm X và VN 20 đang bị thoái hóa, nhiễm bệnh đạo ôn và rầy. Đến nay, huyện Lệ Thủy đã xây dựng thành công cánh đồng lớn sản xuất giống lúa chất lượng với quy mô hàng nghìn ha ở nhiều xã. Đặc biệt, sản phẩm gạo Lệ Thủy được người tiêu dùng trong và ngoài huyện quan tâm, tin dùng, như P6, HT1, TBR225. Đây cũng là tín hiệu vui cho sản phẩm gạo của địa phương.

Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất lúa việc liên kết bền vững với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm đầu ra, giá trị thu nhập trên một ha đất thấp; nông dân chưa thực sự quan tâm đến chất lượng lúa gạo chủ yếu chú trọng đến tăng năng suất. Mặt khác, việc gia tăng năng suất lúa với các biện pháp kỹ thuật còn thiếu đồng đồng bộ, vẫn mang tính bấp bênh, tùy thuộc nhiều vào yếu tố tự nhiên, thời tiết, dịch bệnh.

Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tại chỗ, huyện Lệ Thủy đề ra mục tiêu trong thời gian tới tiếp tục tăng diện tích trồng lúa chất lượng cao; có những chính sách hỗ trợ kịp thời để giúp nông dân duy trì và mở rộng diện tích sản xuất; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các hợp tác xã chuyên sản xuất các sản phẩm lúa, gạo đặc trưng cũng như mạng lưới liên kết tiêu thụ sản phẩm; đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, duy trì diện tích sản xuất lúa lúa chất lượng cao; mô hình sản xuất lúa hướng tới theo chuỗi khép kín. Bên cạnh đó, huyện sẽ tiếp tục mở rộng cánh đồng mẫu lớn; đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để sản xuất lúa chất lượng cao.

Với những giải pháp và chính sách được đề ra nhằm khuyến khích phát triển lúa chất lượng cao, huyện Lệ Thủy sẽ mở hướng sản xuất mới, giúp người dân thay đổi nhận thức về sản xuất nông nghiệp hàng hóa, phù hợp với cơ chế thị trường, phát huy lợi thế địa phương tăng nguồn thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho huyện quy hoạch vùng sản xuất lúa theo hướng bền vững. 

Đặng Hà