Trong giai đoạn 2011 - 2015, huyện Minh Hóa đã tiến hành bảo vệ 36.500 ha rừng phòng hộ, bình quân 7.300 ha/năm; chăm sóc 103,1 ha rừng; tuyên truyền, vận động người dân vùng Dự án chủ động phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ rừng. Các thôn, bản có rừng đã phối hợp với chủ rừng và một số đối tượng trước đây hay chặt phá rừng tiến hành ký cam kết không vi phạm những điều cấm về rừng. Mặc dù quản lý rừng phòng hộ xung yếu phía Tây của huyện, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn, mức thu nhập của người dân trong vùng còn thấp... nhưng thời gian qua trên địa bàn huyện không xảy ra các vụ chặt phá rừng, cháy rừng. Toàn bộ diện tích rừng hiện có được bảo vệ, phát triển xanh tốt, phát huy hiệu quả rừng phòng hộ đầu nguồn, bảo vệ tính đa dạng sinh học, tạo cảnh quan môi trường đẹp cho tuyến đường Hồ Chí Minh trên địa bàn, đồng thời cung cấp nước, giữ nước bảo vệ công trình thủy lợi. Nhờ tích cực tham gia trồng rừng, bảo vệ rừng nên người dân nhận khoán đất lâm nghiệp trong vùng có thu nhập từ tiền nhân công và sản phẩm của rừng, góp phần xóa đói, giảm nghèo, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới trên địa bàn. Nhiều hộ đã đầu tư phát triển trang trại nông - lâm kết hợp cho hiệu quả kinh tế cao.

Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng còn nhiều hạn chế, yếu kém; tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng, khai thác lâm vẫn tiếp tục diễn ra; diện tích rừng phòng hộ liên tục giảm qua các năm; công tác quy hoạch, bảo vệ, phát triển rừng thiếu đồng bộ. Nhiều dự án phát triển kinh tế như thủy điện, khai thác khoáng sản, dịch vụ du lịch chưa chú trọng đến bảo vệ, phát triển rừng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái, làm suy giảm chất lượng rừng, đặc biệt là rừng tự nhiên.

Nhiều diện tích rừng và đất lâm nghiệp được giao, khoán sử dụng không đúng mục đích; tình trạng dân di cư tự do chưa được kiểm soát chặt chẽ; công tác phòng cháy, chữa cháy rừng còn nhiều bất cập; diện tích rừng bị thiệt hại do cháy rừng, sạt lở đất rừng tăng cao; công tác phát triển rừng, trồng rừng thay thế chậm tiến độ; xã hội hóa công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng còn nhiều hạn chế.

Để chủ động quản lý bền vững rừng phòng hộ đầu nguồn, trong giai đoạn 2016 - 2020, Ban Quản lý Rừng phòng hộ huyện Minh Hóa tiếp tục khoán bảo vệ 13.000 ha rừng; xây dựng 01 trạm bảo vệ rừng, 04 bảng tuyên truyền, vận động người dân vùng địa phương chủ động phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ rừng; đồng thời các thôn, bản có rừng phối hợp với chủ rừng, một số đối tượng hay chặt phá rừng tiến hành ký cam kết không vi phạm những điều cấm về rừng. Bên cạnh việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng, Ban Quản lý cũng sẽ xây dựng lực lượng kiểm lâm đủ mạnh để thực thi hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng; thực hiện các chính sách về chi trả dịch vụ môi trường rừng; đẩy mạnh xã hội hóa, có cơ chế, khuyến khích, tạo thuận lợi cho người dân, các thành phần kinh tế cùng tham gia quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; giải quyết dứt điểm tình trạng tranh chấp, lấn chiếm đất rừng trái pháp luật; hoàn thành việc giao đất, giao rừng, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng vào năm 2018; đồng thời đẩy mạnh công tác bảo vệ, quản lý nghiêm, kết hợp với tăng cường các biện pháp trồng mới, phục hồi, tái sinh rừng tự nhiên…

Đặng Hà